SON DAKİKA | Sosyal medyada hızla yayılan yapay zekâ destekli “80’ler fotoğrafı” akımı eğlenceli görüntüler üretirken, beraberinde ciddi bir kişisel veri tartışmasını da getirdi. Uzmanlar, kullanıcıların yapay zekâ uygulamalarına yükledikleri net yüz fotoğraflarının yalnızca sıradan bir görüntü olarak görülmemesi gerektiği konusunda uyarıyor.
Şifrenizi değiştirirsiniz, yüzünüzü değiştiremezsiniz
Bir fotoğrafta yüz hatları, gözler, burun ve çene yapısı gibi kişiyi diğer insanlardan ayırmaya yarayabilecek ayrıntılar bulunuyor. Özellikle farklı açılardan çekilmiş çok sayıda yüksek çözünürlüklü fotoğrafın aynı sisteme yüklenmesi, kişi hakkında daha ayrıntılı bir yüz profili oluşturulmasına zemin hazırlayabiliyor.
Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık’ın güncel uyarısındaki en çarpıcı nokta da burada: Parola veya telefon numarası değiştirilebilir, ancak yüz değiştirilemez. Bu nedenle yüz verisinin güvenliği sıradan bir hesap şifresinden farklı değerlendirilmek zorunda.
“Biyometrik verileriniz kesin çalınıyor” demek doğru değil
Burada önemli bir ayrım var: 80’ler akımına katılan herkesin biyometrik verilerinin çalındığına ilişkin doğrulanmış bir bulgu yok. Risk, fotoğrafın yüklendiği uygulamanın veriyi nasıl işlediği, ne kadar süre sakladığı, üçüncü taraflarla paylaşıp paylaşmadığı ve kullanıcıdan hangi izinleri aldığına göre değişiyor.
Deepfake ve sahte kimlik tehlikesi
Yüksek çözünürlüklü yüz görüntülerinin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi halinde deepfake içerikler, kimlik taklidi, dolandırıcılık girişimleri ve kişinin hiç bulunmadığı bir ortamdaymış gibi gösterildiği sahte görüntüler üretilebilmesi olası riskler arasında gösteriliyor.
Üstelik fotoğraf yalnızca yüzünüzü göstermiyor. Arka plandaki ev, iş yeri, okul, araç plakası veya başka kişilerin yüzleri de farkında olmadan üçüncü taraf sistemlere aktarılabiliyor.
Fotoğraf yüklemeden önce bu soruların cevabını arayın
- Fotoğraf hangi şirkete ve hangi uygulamaya yükleniyor?
- Görüntü ne kadar süre saklanıyor?
- Yapay zekâ modelinin eğitimi için kullanılabiliyor mu?
- Üçüncü taraflarla paylaşılabiliyor mu?
- Fotoğrafı ve hesabınızı sildiğinizde yüklediğiniz veri de siliniyor mu?
- Uygulama yalnızca seçtiğiniz fotoğrafa mı, yoksa tüm fotoğraf arşivinize mi erişim istiyor?
Kırmızı Not
80’lere dönmek birkaç saniye sürebilir. Ancak yüzünüzü hangi sisteme teslim ettiğinizi bilmeden “devam” tuşuna basmak, çok daha uzun süre yaşayacak bir dijital iz bırakabilir. Akıma katılmadan önce ortaya çıkacak fotoğrafa değil, fotoğrafınızı kime verdiğinize bakın.